มดขึ้นตู้เย็น เกิดจากอะไร ทำความสะอาดตรงไหน และเมื่อไหร่ต้องเรียกช่าง

มดขึ้นตู้เย็นส่วนใหญ่ไม่ได้เข้าไปอยู่ในช่องแช่ลึก ๆ แต่มาหาคราบหวานและเศษอาหารตามร่องขอบยางประตู ชั้นวางขวดที่ประตู ก้นขวดน้ำผึ้งหรือนมข้นที่เหนียว และถาดรองน้ำทิ้งด้านหลังหรือใต้ตู้ที่ทั้งอุ่นและชื้น วิธีแก้คือเอาของที่มดเข้าออก ล้างร่องขอบยางให้สะอาด เช็ดก้นขวดทุกใบ ทำความสะอาดพื้นรอบตู้ แล้วเก็บของหวานในกล่องฝาปิด ส่วนที่ต้องไขน็อตหรือถอดฝาครอบ เช่น แผงด้านหลังและระบบไฟ ห้ามทำเอง ให้เรียกช่าง

บทความนี้อยู่ในชุดเรื่องมดขึ้นจุดต่าง ๆ ในบ้าน ตู้เย็นมักเป็นปลายทางของแถวมดที่มาจากที่อื่นในครัว ถ้ามดขึ้นทั้งตู้เย็น เคาน์เตอร์ และตู้กับข้าวพร้อมกัน ให้เริ่มหาต้นทางตามวิธีใน มดในบ้านเยอะมาก เกิดจากอะไร ก่อน

จุดที่ดึงมดมากที่สุดคือขอบยางประตู ขอบยางพับเป็นร่องหลายชั้น เวลาหยิบขวดน้ำหวาน นม หรือซอสเข้าออก หยดเล็ก ๆ จะไหลลงร่องเหล่านี้และแห้งเป็นคราบเหนียว คนส่วนใหญ่เช็ดชั้นวางแต่ไม่ได้แหวกร่องขอบยางดู คราบจึงสะสมเป็นเดือน

จุดที่สองคือขวดและกระปุกที่เหนียวด้านนอก เช่น น้ำผึ้ง นมข้นหวาน น้ำเชื่อม แยม และซอสปรุงรส เมื่อวางขวดเหล่านี้ไว้ที่ชั้นประตูหรือบนตู้เย็น มดจะตามคราบไปถึงได้ ผลไม้สุกที่วางไว้บนตู้เย็นหรือข้างตู้ก็ส่งกลิ่นหวานเช่นกัน

จุดที่สามอยู่นอกสายตา คือถาดรองน้ำทิ้งที่ตู้เย็นหลายรุ่นมีไว้รับน้ำจากการละลายน้ำแข็ง ถาดนี้มักอยู่ด้านหลังหรือใต้ตู้ ใกล้คอมเพรสเซอร์ที่อุ่น น้ำในถาดมีเศษอาหารและฝุ่นปนอยู่ กลายเป็นแหล่งน้ำและอาหารของมดในจุดเดียว ประกอบกับฝุ่นและเศษอาหารที่หล่นใต้ตู้ซึ่งไม่ค่อยมีใครเช็ด

ให้เปิดประตูตู้เย็นค้างไว้เท่าที่จำเป็น แหวกร่องขอบยางทีละช่วงแล้วดูว่ามีมด คราบ หรือเชื้อราหรือไม่ ใช้ผ้าหมาดชุบน้ำอุ่นผสมน้ำยาล้างจานเล็กน้อยเช็ดไล่ตามร่อง ส่วนที่คราบฝังแน่นให้ใช้แปรงสีฟันขนนุ่มถูเบา ๆ แล้วเช็ดน้ำเปล่าตามจนไม่เหลือฟอง

หลังเช็ดให้ใช้ผ้าแห้งซับร่องให้แห้งก่อนปิดประตู เพราะน้ำที่ค้างในร่องทำให้เกิดเชื้อราและกลิ่น อย่าใช้ของมีคมแงะ อย่าดึงขอบยางออกจากประตู และอย่าใช้น้ำยาฟอกขาวหรือตัวทำละลายแรง ๆ ถ้าคู่มือตู้เย็นแนะนำวิธีทำความสะอาดขอบยางไว้ ให้ทำตามคู่มือ

ทำแบบเดียวกันกับชั้นวางขวดที่ประตูและลิ้นชักผัก โดยยกของออกแล้วเช็ดคราบทุกจุด เมื่อขอบยางสะอาดแล้ว มดจะไม่มีเหตุผลให้วนอยู่ที่ประตูอีก ให้เช็ดแถวมดตลอดทางตั้งแต่พื้นขึ้นมาถึงตู้ด้วย เพื่อลบกลิ่นนำทางที่มดทิ้งไว้

ทุกครั้งที่ใช้ขวดน้ำผึ้ง น้ำเชื่อม นมข้นหวาน หรือแยมเสร็จ ให้เช็ดปากขวดและก้นขวดด้วยผ้าหมาดก่อนปิดฝาเก็บ คราบที่ก้นขวดคือสิ่งที่พามดจากเคาน์เตอร์มาถึงชั้นในตู้เย็น เพราะขวดทิ้งรอยไว้ทุกที่ที่วาง

ของหวานหลายขวดให้รวมไว้ในกล่องพลาสติกฝาปิดหนึ่งใบในตู้เย็น ถ้ามีหยดไหลก็ไหลอยู่ในกล่อง ล้างกล่องได้ง่ายกว่าเช็ดชั้นวาง เค้ก ขนม และผลไม้หั่นแล้วให้ใส่กล่องฝาปิดทุกครั้ง อย่าวางจานเปิดไว้บนชั้น

ของหวานที่ไม่ต้องแช่เย็น เช่น น้ำตาลทรายและน้ำผึ้งบางชนิด ถ้าย้ายออกมาไว้นอกตู้ ให้เก็บในโหลฝาซีลยางแทน วิธีเก็บน้ำตาลไม่ให้มดขึ้นอธิบายละเอียดใน มดขึ้นโหลน้ำตาล ส่วนข้าวสารที่บางบ้านแช่ตู้เย็นเพื่อกันมอด ดูเพิ่มได้ใน มดขึ้นข้าวสาร

หลังตู้และใต้ตู้เป็นจุดที่อุ่นจากคอมเพรสเซอร์ และมักมีฝุ่น เศษอาหาร และน้ำจากถาดรอง มดที่เข้าครัวจึงชอบเดินผ่านหรือหลบอยู่แถวนี้ การทำความสะอาดที่ทำได้เองคือกวาดและเช็ดพื้นรอบตู้ ข้างตู้ และช่องว่างระหว่างตู้กับผนังเท่าที่เอื้อมถึง ถ้าต้องขยับตู้ ให้ถอดปลั๊กก่อนและขยับอย่างระวังไม่ให้ดึงสายไฟ

ถาดรองน้ำทิ้งแต่ละรุ่นอยู่ต่างที่กัน บางรุ่นดึงออกมาล้างได้ตามคู่มือ บางรุ่นอยู่หลังฝาครอบที่ต้องไขน็อต ให้เปิดคู่มือหรือเว็บไซต์ผู้ผลิตดูก่อนว่ารุ่นของเราทำความสะอาดถาดอย่างไร ถ้าคู่มือไม่ได้บอกให้ผู้ใช้ทำเอง หรือต้องถอดชิ้นส่วนใด ๆ ให้เรียกช่างหรือศูนย์บริการ

ห้ามฉีดสเปรย์ เทน้ำ หรือโรยผงเข้าไปที่แผงด้านหลัง ช่องระบายความร้อน และคอมเพรสเซอร์ เพราะเป็นส่วนที่มีไฟฟ้า ถ้าเห็นน้ำขังใต้ตู้บ่อยผิดปกติ อาจเป็นอาการท่อน้ำทิ้งตันหรือถาดรั่ว ซึ่งทำให้มดมีแหล่งน้ำตลอดเวลา ควรให้ช่างตรวจ

ถ้าเห็นมดเดินเข้าออกจากช่องระบายอากาศ แผงควบคุมอุณหภูมิ หรือฝาครอบด้านหลังต่อเนื่องหลายวัน แม้ทำความสะอาดขอบยางและพื้นรอบตู้แล้ว แปลว่ามดอาจเข้าไปอยู่ในส่วนที่มองไม่เห็น ห้ามไขน็อต แกะฝาครอบ หรือฉีดสารเข้าไปเอง เพราะมีทั้งสายไฟ พัดลม และระบบน้ำยาทำความเย็น

ให้ติดต่อศูนย์บริการของยี่ห้อหรือช่างซ่อมเครื่องใช้ไฟฟ้า แจ้งรุ่นตู้เย็น จุดที่เห็นมด และอาการอื่นที่เจอ เช่น ตู้ไม่เย็น มีเสียงดังผิดปกติ หรือมีน้ำหยด ข้อมูลเหล่านี้ช่วยให้ช่างเตรียมอะไหล่และตรวจได้ตรงจุด ถ้าตู้ยังอยู่ในประกัน การให้ศูนย์ตรวจยังช่วยไม่ให้เสียสิทธิ์ประกันด้วย

ระหว่างรอช่าง ให้ย้ายอาหารที่เปิดแล้วใส่กล่องฝาปิด และเช็ดแถวมดรอบตู้ทุกวัน ถ้าพบกลิ่นไหม้ ประกายไฟ หรือเบรกเกอร์ตัดขณะใช้ตู้เย็น ให้หยุดใช้และถอดปลั๊กเมื่อทำได้อย่างปลอดภัย หลักการเดียวกันกับเต้ารับที่มีมด อธิบายไว้ใน มดขึ้นปลั๊กไฟ

ขอบยางที่แข็ง ฉีก หรือปิดไม่แนบ ทำให้มีช่องให้มดลอดเข้าไปถึงชั้นวางด้านในได้ง่ายขึ้น และยังทำให้ความเย็นรั่ว ตู้ทำงานหนัก เกิดหยดน้ำเกาะรอบประตู ซึ่งมดก็ชอบความชื้นตรงนั้นเช่นกัน

วิธีตรวจแบบง่ายที่นิยมใช้คือปิดประตูทับกระดาษแผ่นบางไว้ แล้วค่อย ๆ ดึงออก ถ้าดึงแล้วหลุดออกมาง่ายมากโดยไม่มีแรงต้าน ขอบยางช่วงนั้นอาจไม่แนบ ให้ลองหลายจุดรอบประตู และดูด้วยตาว่ามีรอยฉีกหรือยางยุบเป็นร่องหรือไม่

ถ้าขอบยางเสื่อม การเปลี่ยนขอบยางควรให้ช่างหรือศูนย์บริการทำ เพื่อให้ได้ขนาดตรงรุ่นและติดตั้งแนบสนิท ระหว่างนั้นให้เก็บของหวานในกล่องฝาปิดทั้งหมด และเช็ดขอบยางบ่อยขึ้น เพื่อไม่ให้มีคราบดึงมดเข้ามา

แผ่นกันมดไม่ได้ทำมาเพื่อรองใต้ตู้เย็น ตู้เย็นหนักและมีความร้อนระบายออกด้านหลังและด้านล่าง ผู้ผลิตแผ่นแนะนำให้เลี่ยงของร้อนจัดและความชื้น การวางแผ่นใต้ตู้ยังอาจบังการระบายอากาศ จึงไม่แนะนำให้ใช้ในจุดนั้น

จุดที่แผ่นช่วยได้จริงคือของกินที่วางนอกตู้เย็นในครัวเดียวกัน เช่น โหลน้ำตาล ขวดน้ำผึ้ง ตะกร้าผลไม้ และกระปุกขนม ถ้าของพวกนี้ไม่มีมด มดก็มีเหตุผลน้อยลงที่จะเดินผ่านมาถึงตู้เย็น แผ่นกันมดขนาด 30x42 ซม. ราคา ฿148 วางโหลหลายใบบนแผ่นเดียวได้ โดยเว้นระยะจากขอบ 5 ซม. ทุกด้าน

ก่อนใช้ให้ล้างแผ่นด้วยน้ำเปล่าแล้วเช็ดแห้ง และเช็ดเศษอาหารบนแผ่นทุกวัน ถ้าวางแผ่นใกล้ตู้เย็น ให้เว้นให้ห่างจากช่องระบายความร้อนของตู้ ส่วนการเลือกวิธีอื่นสำหรับจุดที่วางแผ่นไม่ได้ ดูตารางเทียบใน วิธีกันมด ทุกแบบ

อาหารที่เปิดทิ้งไว้แล้วมดเข้าไปถึงเนื้ออาหาร เช่น เค้ก ขนม ผลไม้หั่น และกับข้าวในจานที่ไม่ได้ปิด ควรทิ้งเพื่อความปลอดภัย เพราะเราไม่รู้ว่ามดเดินผ่านอะไรมาก่อนขึ้นตู้เย็น บางตัวอาจเดินผ่านถังขยะหรือท่อระบายน้ำมา

ของที่อยู่ในบรรจุภัณฑ์ปิดสนิทและมดเดินอยู่แค่ด้านนอก เช่น ขวดที่ยังไม่เปิด กล่องนมที่ยังไม่แกะ ผลไม้ทั้งลูกที่มีเปลือก ให้ล้างหรือเช็ดด้านนอกให้สะอาดก่อนเก็บคืน ถ้าไม่แน่ใจว่ามดเข้าไปในบรรจุภัณฑ์หรือไม่ ให้ทิ้งไป

ของที่ทิ้งให้ใส่ถุงมัดปากแล้วนำไปทิ้งถังนอกบ้าน อย่าทิ้งในถังขยะในครัว เพราะมดจะตามไปที่ถังแล้วกลายเป็นแหล่งใหม่ จากนั้นเช็ดชั้นวางที่เคยวางอาหารนั้น และตรวจตู้เย็นซ้ำในวันถัดไปว่ามดยังมาอีกไหม ถ้ามดยังมาเรื่อย ๆ ให้ย้อนกลับไปดูหัวข้อขอบยางและหลังตู้อีกครั้ง