มดขึ้นโน้ตบุ๊ค ทำอย่างไร เอามดออกจากคีย์บอร์ดและกันไม่ให้กลับมา

มดขึ้นโน้ตบุ๊ค เกิดจาก 3 อย่างรวมกันคือ เศษขนมและคราบน้ำหวานบนคีย์บอร์ดหรือโต๊ะ ความอุ่นของเครื่องที่มดชอบใช้เป็นที่อยู่ และเส้นทางเดินของมดที่ผ่านโต๊ะอยู่แล้ว

ข่าวดีคือส่วนใหญ่แก้ได้เองใน 2–3 วันโดยไม่ต้องส่งซ่อม ข่าวร้ายคือวิธีที่คนทำบ่อยที่สุดอย่างการฉีดสเปรย์ใส่เครื่องหรือเอาไปตากแดดคือวิธีที่ทำให้เครื่องพังมากกว่ามด บทความนี้บอกว่าทำไมมดถึงขึ้น วิธีเอามดออกอย่างปลอดภัย สิ่งที่ห้ามทำ และวิธีกันไม่ให้กลับมาด้วยการจัดโต๊ะกับการรองเครื่องด้วยแผ่นกันมด

มดไม่กัดสายไฟเหมือนหนู แต่มดที่ตายอยู่ในเครื่องจำนวนมาก เศษอาหารที่มดขนเข้าไป และรังที่สร้างในช่องระบายอากาศทำให้พัดลมอุดตัน เครื่องร้อน และในบางกรณีตัวมดที่ตายบนแผงวงจรทำให้เกิดไฟฟ้าลัดวงจรเมื่อมีความชื้น ความเสียหายส่วนใหญ่จึงเกิดจากการปล่อยไว้นานหรือจากการแก้ผิดวิธี ไม่ใช่จากมดตัวเป็น ๆ ไม่กี่ตัว

ปิดเครื่อง ถอดปลั๊ก แล้วคว่ำเครื่องเบา ๆ บนผ้าขาวเพื่อให้มดและเศษหล่นออก ใช้ลมเป่าจากกระป๋องลมอัดหรือลูกยางเป่าลมเป่าตามร่องปุ่มและช่องระบายอากาศ ใช้แปรงขนนุ่มปัดเศษออก แล้ววางเครื่องที่เปิดฝาไว้ในห้องแอร์หรือห้องที่เย็นและสว่างสัก 1–2 ชั่วโมง มดไม่ชอบที่เย็นและสว่างจะทยอยออกเอง ทำซ้ำวันละครั้ง 2–3 วัน

ระหว่างนี้ให้วางเหยื่อล่อมดชนิดเจลหรือกล่องเหยื่อไว้บนพื้นห่างจากเครื่อง เพื่อดึงมดออกจากโต๊ะไปกินเหยื่อและนำกลับรัง วิธีนี้ลดจำนวนมดที่ต้นทางโดยไม่ต้องใช้สารกับเครื่องเลย

ส่งซ่อมเมื่อเจออย่างใดอย่างหนึ่งคือ มดเดินออกจากช่องระบายอากาศตลอดเวลาแม้ทำความสะอาดแล้ว 3 วัน พัดลมมีเสียงผิดปกติหรือเครื่องร้อนกว่าเดิมชัดเจน ปุ่มบางปุ่มกดไม่ติด หรือมีกลิ่นไหม้ ร้านซ่อมจะแกะฝาล่างทำความสะอาดพัดลมและแผงวงจร ค่าใช้จ่ายทั่วไปถูกกว่าค่าเปลี่ยนเมนบอร์ดที่เสียจากการปล่อยไว้มาก

สาเหตุที่พบบ่อยที่สุดคือคราบจากมือ เวลากินขนม ผลไม้ หรือดื่มน้ำหวานไปพร้อมกับเลื่อนจอ น้ำตาลและน้ำมันจะติดบนกระจกหน้าจอ ขอบเครื่อง และด้านในเคส คราบพวกนี้บางมากจนมองไม่เห็น แต่มีกลิ่นพอให้มดงานที่เดินผ่านตามมาได้ โดยเฉพาะเมื่อวางเครื่องทิ้งไว้บนโต๊ะเดียวกับของกิน

สาเหตุที่สองคือเคส เคสยางและเคสซิลิโคนมักมีขอบที่แนบตัวเครื่อง เศษขนมปัง น้ำตาล และฝุ่นจะเข้าไปค้างตามมุมและรอบปุ่ม ยิ่งถ้าเคยทำน้ำหวานหกใส่แล้วแค่เช็ดด้านนอก ด้านในเคสจะยังเหนียวอยู่ มดที่ขึ้นมาบนเครื่องจึงมักมุดเข้าไปอยู่ระหว่างเคสกับตัวเครื่อง

สาเหตุที่สามคือที่วาง โทรศัพท์ที่ชาร์จไว้บนที่นอนข้างถุงขนม วางบนโต๊ะกินข้าว หรือเสียบชาร์จกับปลั๊กที่สายพาดจากพื้น จะอยู่บนทางเดินมดพอดี บางคนสังเกตว่ามดมาตอนชาร์จ แต่ยังไม่มีข้อมูลยืนยันว่าความอุ่นจากการชาร์จดึงมด สิ่งที่ยืนยันได้คือคราบอาหารและตำแหน่งที่วางเครื่อง

มดตัวเล็กมากเข้าเครื่องได้ทางช่องที่มีอยู่แล้ว ได้แก่ รูชาร์จ ตะแกรงลำโพงและไมโครโฟน ช่องรอบถาดซิม และร่องรอบปุ่มกด ทางที่เปิดกว้างที่สุดคือกระจกหน้าจอที่ร้าวหรือขอบจอที่ยกตัว เพราะกาวที่ยึดจอกับตัวเครื่องเปิดช่องให้มดลอดเข้าไปเดินใต้กระจกได้

โทรศัพท์หลายรุ่นมีมาตรฐานกันน้ำกันฝุ่น ซึ่งช่วยให้ช่องต่าง ๆ แน่นขึ้น แต่ซีลและกาวเสื่อมได้ตามอายุการใช้งาน การตกกระแทก และการเปลี่ยนแบตหรือเปลี่ยนจอนอกศูนย์ เครื่องที่ผ่านการซ่อมมาแล้วจึงอาจมีช่องมากกว่าตอนซื้อใหม่ ระดับการกันน้ำของแต่ละรุ่นดูได้จากเอกสารของผู้ผลิต ไม่ควรเดาเอาเอง

การดูว่ามดเข้าไปแล้วหรือยัง ให้ส่องจอในที่สว่าง ถ้าเห็นจุดดำเคลื่อนที่อยู่ใต้กระจก หรือเห็นมดเดินเข้าออกรูชาร์จซ้ำ ๆ แปลว่าอยู่ข้างในแล้ว แต่ถ้ามดเดินอยู่บนผิวกระจกและเช็ดออกได้ แปลว่ายังอยู่ข้างนอก ซึ่งจัดการเองได้ด้วยการทำความสะอาดในหัวข้อถัดไป

ถอดสายชาร์จออกก่อน แล้วยกเครื่องออกจากจุดที่มีมด เช่น ย้ายจากที่นอนหรือโต๊ะกินข้าวไปไว้บนโต๊ะที่สะอาด ถอดเคสออกแล้ววางแยกไว้ ใช้ผ้าไมโครไฟเบอร์แห้งหรือชุบน้ำหมาดมาก ๆ เช็ดจอ ขอบ และด้านหลัง มดที่อยู่บนผิวเครื่องจะหลุดติดผ้าออกมาเกือบหมด

ถ้าเห็นมดอยู่ปากรูชาร์จหรือตะแกรงลำโพง ให้วางเครื่องโดยหันช่องนั้นลงด้านล่างบนกระดาษขาว แล้วรอสักพัก มดส่วนใหญ่จะเดินออกมาเอง ใช้แปรงขนนุ่มที่แห้งปัดเบา ๆ ที่ปากช่องได้ แต่อย่าแหย่เข้าไปลึก ถ้ามดอยู่ใต้กระจกหน้าจอ ให้ปิดเครื่องไว้และเตรียมนำไปศูนย์บริการ

ระหว่างนั้นให้ล้างเคสแยกต่างหาก เคสยางและซิลิโคนส่วนใหญ่ล้างด้วยน้ำผสมน้ำยาล้างจานอ่อน ๆ ได้ แต่เคสหนัง เคสที่มีแม่เหล็ก หรือเคสที่มีแบตในตัวให้ทำตามคำแนะนำของผู้ผลิต ผึ่งเคสให้แห้งสนิทก่อนใส่กลับ เพราะความชื้นที่ค้างในเคสจะติดตัวเครื่องตรงช่องต่าง ๆ

ห้ามฉีดสเปรย์กำจัดแมลงหรือแอลกอฮอล์เข้าเครื่องโดยตรง เพราะของเหลวจะเข้ารูชาร์จและลำโพง และสารบางชนิดทำให้ผิวเคลือบกันรอยนิ้วมือบนจอเสื่อม ห้ามใช้เข็ม ไม้จิ้มฟัน หรือคลิปหนีบกระดาษแหย่เข้ารูชาร์จ เพราะอาจงัดขาสัมผัสด้านในจนเสีย และดันมดหรือเศษที่ติดอยู่ให้ลึกเข้าไปอีก

อีกสองวิธีที่มีคนแชร์กันบ่อยคือใส่เครื่องในถุงข้าวสารหรือเอาเข้าตู้เย็นให้มดหนีออกมา ทั้งสองวิธีไม่แนะนำ ข้าวสารมีฝุ่นแป้งที่เข้าไปติดในช่องเครื่องได้ ส่วนตู้เย็นทำให้เกิดหยดน้ำเกาะทั้งในและนอกเครื่องตอนเอาออกมาเจออากาศร้อน ซึ่งเสี่ยงต่อวงจรมากกว่ามดไม่กี่ตัว

ห้ามแกะฝาหลังหรือยกจอเองถ้าไม่ใช่ช่าง เครื่องรุ่นใหม่ยึดด้วยกาวและต้องใช้เครื่องมือเฉพาะ การแกะเองอาจทำให้สายแพร์ขาดหรือแบตเสียหาย และอาจกระทบเงื่อนไขการรับประกัน ห้ามใช้ไดร์เป่าลมร้อนเป่าเครื่องเพื่อไล่มด เพราะความร้อนสะสมไม่ดีกับแบตเตอรี่

ล้างหรือเช็ดด้านในเคสเป็นประจำ โดยเฉพาะหลังกินอาหารไปพร้อมกับใช้เครื่อง เคสที่มีรอยเหนียวหรือคราบเหลืองตามมุมควรล้างหรือเปลี่ยน เพราะคราบเก่าคือสิ่งที่ทำให้มดขึ้นโทรศัพท์ซ้ำทั้งที่เช็ดจอแล้ว เช็ดตัวเครื่องด้วยผ้าไมโครไฟเบอร์ทุกวันจะช่วยให้ไม่มีคราบสะสม

ที่ชาร์จควรอยู่บนโต๊ะหรือชั้นที่สะอาด ไม่ใช่บนพื้น บนที่นอน หรือข้างจานขนม สายชาร์จที่พาดจากปลั๊กบนพื้นขึ้นมาบนโต๊ะเป็นสะพานให้มดเดินขึ้นมาถึงเครื่องได้ ให้ใช้ปลั๊กพ่วงที่วางบนโต๊ะหรือเก็บสายด้วยตัวยึดให้สายไม่แตะพื้นและผนัง

ถ้ามดมาที่โต๊ะทำงานประจำ ไม่ใช่แค่โทรศัพท์ วิธีจัดโต๊ะ เก็บขนม และตัดทางมดที่ขาโต๊ะอยู่ใน มดขึ้นโต๊ะทำงาน ส่วนถ้าใช้โน้ตบุ๊คบนโต๊ะเดียวกันแล้วมดเข้าคีย์บอร์ด ซึ่งต้องจัดการต่างจากโทรศัพท์ อ่านได้ใน มดขึ้นโน้ตบุ๊ค

กลางคืนเป็นช่วงที่มดออกเดินเยอะและเราไม่เห็น ให้วางเครื่องบนโต๊ะข้างเตียงที่ไม่มีของกิน ไม่วางบนที่นอนหรือใต้หมอน และไม่กินขนมบนเตียงแล้ววางเครื่องข้างถุงขนม ถ้ามดขึ้นที่นอนอยู่แล้ว โทรศัพท์ที่วางบนเตียงก็จะโดนด้วย วิธีแก้เรื่องที่นอนอยู่ใน มดขึ้นที่นอน เกิดจากอะไร

แผ่นกันมดใช้กับโทรศัพท์ได้ในรูปแบบที่เป็นจุดวางประจำ เช่น วางแผ่นบนโต๊ะข้างเตียงหรือบนโต๊ะทำงาน แล้ววางเครื่องกับแท่นชาร์จไว้กลางแผ่นให้ห่างขอบ 5 ซม. ตามที่ผู้ผลิตแนะนำ แผ่น 30x42 ซม. วางโทรศัพท์ นาฬิกา และหูฟังรวมกันได้ ดูขนาดและราคาได้ที่ แผ่นกันมด 30x42 ซม.

เงื่อนไขสำคัญคือสายชาร์จต้องไม่ห้อยจากแผ่นลงไปแตะพื้นหรือพาดผนัง เพราะมดจะเดินตามสายข้ามขอบแผ่นได้ ให้เสียบสายจากปลั๊กที่อยู่บนโต๊ะเดียวกัน และเช็ดแผ่นเมื่อมีฝุ่นหรือคราบตกลงมา แผ่นช่วยกันทางเดิน แต่ไม่ได้แก้คราบหวานบนตัวเครื่อง ยังต้องเช็ดเครื่องและเคสอยู่ดี

มดที่เข้าไปใต้กระจกหน้าจอหรือในตัวเครื่องไม่ได้ทำให้เครื่องเสียทันทีเสมอไป แต่มีความเสี่ยงที่ควรให้ช่างดู เช่น มดที่ตายแล้วค้างอยู่บนแผงวงจรหรือขั้วต่อ คราบที่มดพาเข้าไป และรอยร้าวของจอที่เปิดทางให้ฝุ่นกับความชื้นตามเข้าไปด้วย ยิ่งปล่อยไว้นาน ซากมดที่สะสมยิ่งเอาออกยาก

อาการที่บอกว่าควรรีบไปศูนย์บริการ ได้แก่ เห็นจุดหรือเงาที่ไม่หายบนจอ ทัชสกรีนกดไม่ติดบางตำแหน่ง ลำโพงเสียงแตก ชาร์จไม่เข้าหรือต้องขยับสายถึงเข้า และเครื่องร้อนผิดปกติ อาการเหล่านี้อาจเกิดจากสาเหตุอื่นได้ด้วย ช่างจะตรวจได้ตรงกว่า

ถ้ามดเดินแค่บนผิวกระจกหรือบนฟิล์มกันรอย ไม่ได้อยู่ใต้กระจก แปลว่ายังอยู่ข้างนอก เช็ดออกได้ตามขั้นตอนข้างบน แต่ถ้าฟิล์มกันรอยยกขอบ มดอาจไปติดอยู่ระหว่างฟิล์มกับกระจก กรณีนี้เปลี่ยนฟิล์มก็จบ ไม่ต้องไปศูนย์

ควรนำเครื่องไปศูนย์บริการเมื่อเห็นมดอยู่ใต้กระจกหน้าจอ เห็นมดเข้าออกรูชาร์จหรือลำโพงซ้ำแม้เช็ดแล้ว หรือเครื่องมีอาการผิดปกติหลังเจอมด ศูนย์บริการของยี่ห้อหรือร้านซ่อมที่ไว้ใจได้มีเครื่องมือเปิดเครื่องและทำความสะอาดแผงวงจรอย่างถูกวิธี ซึ่งเราทำเองที่บ้านไม่ได้

ก่อนไปให้สำรองข้อมูลถ้าเครื่องยังเปิดได้ จดว่าเห็นมดเข้าตรงไหน เมื่อไหร่ และมีอาการอะไร แล้วถามศูนย์ก่อนว่ากรณีนี้อยู่ในเงื่อนไขรับประกันหรือประกันเครื่องที่ซื้อไว้หรือไม่ เพราะแต่ละยี่ห้อและแต่ละแผนประกันเขียนเงื่อนไขไว้ต่างกัน เราไม่สามารถตอบแทนได้

ระหว่างรอไปศูนย์ ให้ปิดเครื่องหรือใช้ให้น้อยที่สุด ไม่ชาร์จถ้าเห็นมดที่รูชาร์จ และเก็บเครื่องในกล่องหรือถุงซิปที่สะอาด เพื่อไม่ให้มดตัวใหม่ตามมา หลังรับเครื่องคืน ให้แก้ต้นเหตุด้วย คือเช็ดคราบ ล้างเคส และเปลี่ยนที่วางเครื่อง ไม่อย่างนั้นมดจะกลับมาที่เครื่องอีก